Kredi Puanı Nasıl Hesaplanır?

  • 10 Mayıs 2016
  • 3.462 kez görüntülendi.
Kredi Puanı Nasıl Hesaplanır?

Türkiye’de bulunan tüm bankalar kredi başvurusu yapan her müşterisini önce sayısal bir puanlamaya tabi tutuyor. Kredi notu adı altında verilen bu puan, normal seviyeden daha düşük çıkması durumda kredi verme işlemi onaylanmıyor. Şayet kredi puanı istenilen değerlerin üzerinde çıkarsa kredi işlemi anında onaylanıyor. Özellikle son zamanlarda tüm bankalar kredilerdeki kabul seviyesini sıkılaştırmaya yönelik alternatifler üretiyor ve bu durumda kredi puanlarının önemini arttırıyor. O halde kredi puanları nasıl hesaplanıyor hemen bir göz atalım. Öncelikle bankalar puanlama yaparken en çok nelere önem veriyor? Kredi notunu yükseltmek için müşterinin yapabileceği bir şey var mı? Bunlara bakalım;

Her ne kadar puanlamalardaki yöntemler birbirine çok benziyor olsa bile her bankanın kendine has bir yöntemi bulunmakta. Bu nedenle her bankada yaptığınız puan sorgulaması bir önceki bankada farklı olarak önünüze çıkabilmektedir ve hatta her banka aynı sonucu çıkarsa bile çıkan sabit sonuca farklı yorumlamalar yapabilmektedir. Örneğin size daha önce başvuru yaptığınız bir bankada kredi onayı çıkmamış ise ve siz kısa bir süre bekledikten sonra tekrar bir başvuru yaptığınızda banka kendi kuralları gereği risk alma stratejisi uyguluyor ve daha önce alamadığınız kredi onayını size onaylıyor ve notunuzun düşük olmasına bakmıyor. Yani bankalar tamamen kendilerinin belirlediği değerlendirme kriterlerine ve zamana göre değişkenlikler gösterebiliyor. Her şeye rağmen kredi alırken size en büyük referansı kredi notunuzun yüksek olması sağlıyor diyebiliriz.

Şimdi bankalar kredi puanını belirlerken kullandığı belli başlı bazı değişkenliklerden bahsedelim. Bankalar belirledikleri kendi içindeki kurallarla, pratik bir yoldan kredi kartı almak isteyen veya kredi çekmek isteyen müşterilerine dilediği gibi yardımcı olabiliyor.

Kredi notlarının yükseltilmesi için maalesef hızlı ve pratik bir yol bulunmuyor ancak imkânsız olduğunu da söylemek mümkün değil. Şimdi aşağıda size bu konuyla ilgili bazı maddeler sıraladık, yaş ve meslek gibi değiştirilmesi çok zor olan durumlar olsa bile, borçlarınızı, ödemelerinizi düzene sokmak, borçlarını zamanında ödemek gibi etkenlerde kredi puanı hesaplanırken dikkat edilen hususlar içinde yer alıyor. Geriye dönük banka hesapları her ne kadar silinemese de, düzenli ödemeler yapıldığı takdirde performansında fark edilebilmesini sağlıyor.

Kredi Notunuzu Etkileyen Başlıca Etkenler

Öncelikle bu kısımda anlattıklarımızı dikkatlice okumanızı tavsiye ediyoruz. Bu kısımda anlattıklarımızla kredi puanı sıkıntılarınız ve aklınıza takılan tüm sorulara cevap bulabileceksiniz. Elbette bankalarda bu tür bilgilere erişmek mümkün fakat hiçbir banka size böyle sağlıklı bilgiler sunmakla uğraşmaz. Kredi puanınız düşük ise size bu konuda bilgi verip yapılacak fazla bir şeyin olmadığını anlatır ve bunların dışında da herhangi bir bilgi paylaşımında bulunmaz. Öncelikle sizlere KBB skorundan bahsedelim;

KBB Skoru; Kredi kayıt bürolarında tüm bankaların müşterinin kredi durumlarını kendi aralarında paylaştıkları sanal bir veri tabanı bulunmaktadır. Kişiye ait bilgiler arasında ödeme performansı ve farklı bankalara olan kredi başvuruları bunların onay alıp almadığına bakılmaktadır. Bunların yanı sıra daha önce çekilmiş bir kredi olup olmadığı, çekilen kredi varsa ödemelerde gecikme yaşanmış mı? Gibi birçok bilgi bulunmaktadır. KBB kendi içinde tüm bunlara bağlı olarak bir kişiye özel bir skor tablosu oluşturmuştur ve bankalarda bu skoru kullanarak kredi puanını hesaplamaktadır.

Aylık Net Gelir; Birçok banka bu hesabı yaparken gelirin ortalama %30 ile %35 gibi bir rakam olaraktan hesaplar iken, bazı bankalar ise kredi başvurusunda bulunan müşterinin maaşından gider kalemlerinin tamamını düşerek hesaplama işlemini yapıyor. Bazı durumlarda aile gelirleri de bunlara dâhil edilir.

Yaş; Ülkemizde yasal koşullar çerçevesinde reşit olmayan yani 18 yaşından gün almayanlara kredi imkânları sunulmuyor. Bankalar 65 yaş üstü yaşlılara da kredi verme durumuna pek sıcak bakıyor diyemeyiz. 18-65 yaş aralığında ve kariyer bakımından diğer yaşlara oranla daha yüksek olduğu için 35-50 yaş aralığı genellikle en yüksek puanın verildiği yaş olarak hesaplanıyor.

Meslek; Kredi başvurusunda bulunan müşterinin yaşam standartları, geliri ve eğitimi gibi birçok bilgiye de ulaşabilen bankalar bu bilgileri de hesaplama yaparken kullanıyor.

Toplam iş Deneyimleri; Bankalar kredi verirken dikkat ettikleri hususlardan biride kişinin başvuru gününe kadarki iş deneyimlerinin toplamıdır. Puan hesaplanırken kıdem, birikim ve tecrübe gibi birçok konuda bilgiye bakılıyor ve hesap parametrelerini oluştururken bunları da göz önünde bulunduruyor.

Son işte Çalışma Süreniz;  bu durum başvuru yapan müşterinin kararlarındaki istikrarı veya en son girdiği işteki kalıcılığı göstermek amacıyla değerlendirmelerde kullanılıyor. Çok fazla puanlama sisteminde etkisi olmasa da dikkat edilmesi gereken konulardan biridir diyebiliriz.

Öğrenim Durumu; sizin de tahmin edebileceğimiz üzere yükseköğrenim görmüş bir müşteriye verilen puan az düşük öğrenime sahip bir müşterininkinden daha fazladır. Örneğin Üniversite mezunu bir müşterinin yaptığı başvuruda alınan puan, ilkokul mezunu bir müşterinin yaptığı başvuruda verilen puandan daha fazladır.

Medeni Hal; bu kritere bakılmasının en büyük sebebi kişinin hayatındaki düzeni öğrenmek ve sorumluluklarının artmasını sağlamasından kaynaklıdır. Ayrıca evli olan bir kimsenin sorumluluk sahibi olduğu gerçeğini de unutmamak gerekir. Oysaki bekâr bir kimsenin hayatında tam anlamıyla bir düzen yoktur ve sorumluluk alma konusunda evli bir insana göre daha az tercih edilir. Bu yüzden medeni hal puanlama yapılırken göz önünde bulundurulan etkenlerden biridir diyebiliriz.

İkamet Edilen Evin Mülkiyet Durumu; müşterinin kirada oturması kendisine ek gider olacağından ve ev sahibi olan bir müşteriye oranla kredileri ödeme konusunda daha çok sıkıntı yaşayacağından puanlama sisteminde evin mülkiyetine bakılmakta ve bu durum puanlama sisteminde çok etkin bir rol oynamaktadır diyebiliriz.

Taşıt Sahibi Olmak; bu durumda tıpkı ev sahibi olmak gibi mal varlığını göstermektedir. Banka kredi hesaplamalarında mal varlığına çok önem gösterilmekte ve hatta talep edilen kredinin miktarına göre sahip olunan aracın marka ve modeli bile sorulmaktadır. Bankaların mantığı kişinin geliri ile sınırlı kalmayıp kredi ödemelerinde iki tarafında sıkıntı yaşamaması için mal varlığını puanlamada kullanıyorlar diyebilir.

Sahip Olunan Kredi Kartı veya Kartları; KKB sisteminden diğer tüm bankaların sizinle ilgili kredi kartı bilgileri yer almaktadır. Eğer daha önce kredi kartı başvurularında bulunmuş ve hiçbir bankadan kredi kartı onayı alamamışsanız bu puanlamada size sıkıntı olabilir. Şayet başvurduğunuz bankalardan kredi kartı onayı almış ve uzun süredir kredi kartı kullanıyorsanız bu sizin güvenilir olduğunuza işarettir. Hemen kredi kartlarınızda ki ödemeler kontrol edilir ve kredi kartlarınızda ki ödemelerde herhangi bir gecikme veya yasal takip durumu yoksa bu size verilecek olan kredi puanındaki parametrelerde çok etkili olacaktır. Örneğin başvuru yaptığınız tüm bankalardan kredi onayı almış lakin kullandığınız kredilerin ödemelerinde sıkıntılar yaşamışsanız bu durum kredi puanınızı çok kötü düşürebilir. Ayrıca kullandığınız kredi kartının borçlarını düzgün ödüyorsanız fakat kredi kartını kullanım süreniz 6 aydan daha az ise bu durum değişkenlik gösterebilmektedir. Yani kredi kartını kullanım sürenizde puanlamada size ek puan veya negatif sonuç doğurabilmektedir.

Çek ve Senet Kayıtları; KBB sisteminde adınıza yazılmış tüm çeklerin bilgisine de ulaşılabilmektedir. Bunların yanı sıra vadesinde ödenmemiş bir senet olması durumunda sistem otomatik olarak bunları ekrana atar ve puanlama parametrelerinde size verilecek olan puanda düşüş yaşanmasına neden olur.

İdari ve Kanuni Takip Sorgusu; Herhangi bir bankaya olan borcunuzdan dolayı hakkınızda yasal takip başlatılmışsa, bu takip ister kanuni ister idari olsun hiç fark etmez doğrudan doğruya puanlama işleminde size negatif sonuç doğurur. Bu tür durumlar genellikle kredi kart borçlarının zamanında ödenmemesinden kaynaklı ortaya çıkar. Bu nedenle kullanmakta olduğunuz kredi kartlarının borçlarını süresi geçmeden ve yasal takibe alınmadan ödemeniz ileride yapacağınız kredi başvurularında ek puan olarak yansıyacaktır.

Bunların yanı sıra puanlama sistemi yapılırken, kadrolu memur değilseniz veya maaş bordronuzda ki aylık ücretiniz düşükse size kefil olması açısından ir memurdan ricada bulunabilirsiniz. Devlet memuru bir kimsenin size referans/kefil olması durumda da kredi puanınız tüm diğer etkenlere göre daha fazla artacaktır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ